Auteursrecht in de fotografie

Auteursrecht ja ook een fotograaf heeft hiermee te maken, in dit artikel gaan wij u uitleggen wat het auteursrecht is en wat je er mee kunt.

Auteursrecht

Op de foto’s die een fotograaf maakt, heeft deze de auteursrecht, bij beeldende kunst wordt dat ook het het beeldrecht genoemd.
Maar als je de knop van de ontspanner in drukt en de daadwerkelijke foto maakt.
Het is het niet zo vanzelfsprekend dat je dan ook maar direct de rechten heb.
De wetgever is hier heel strikt in.
Men zegt hierover dat de foto onmiskenbaar en minimaal een uniek kenmerk dient te hebben wat moet leiden naar de maker van de foto.

En hoe raar, en wrang het ook klinkt, maar hiermee vervalt dan toch sneller het auteursrecht bij de fotograaf dan je zou verwachten.
Het auteursrecht is onvervreembaar, en dus onlosmakelijk verbonden aan de eigenaar, en dat blijft ook zo.
Vele doen vaak afstand van alle rechten, maar kloppen doet het niet.
Want dat zou betekenen dat men de explotatierechten volledig overdraagt aan een ander.
En daarmee heb je totaal geen zeggenschap meer over wat iemand met jou foto zou gaan doen.

Het enige wat je dan nog voor z’n recht zou hebben, is dat je naam vermeld zou worden bij de foto.
Ook het recht van een deel van de inkomsten die met jou foto wordt gegenereerd mag je verwachten.
Een klein percentage van de winst, als de verkopende partij jou foto verkoopt voor meer geld dan was afgesproken.
Het is dus raadzaam om een deel van de inkomsten te claimen.
Komen jullie beide overeen om de boel af te kopen, beding dan een wat hogere prijs.
Zeker als je verwacht dat de tegenpartij veel meer zou verdienen dan deze doet voorkomen.

Copyright

De term copyright is in feite niets meer dan het recht om het werk.
In dit geval een foto, te mogen verspreiden en of te kopieeren.
In veel gevallen, heeft de auteursrechthebbende meestal ook het copyright.
Maar dit kan ook worden afgekocht, zoals we dat eerder hebben besproken.
Mocht je de copyrights hebben afgekocht, is het raadzaam om vast te laten leggen.
Zodat je de foto’s voor je eigen website kunt blijven gebruiken.
Het © teken voeren onder je eigen naam, mag dan dus niet meer, omdat je het heb overgedragen.

Het verdiend dan ook een aanbeveling om zowel de naam van de copyrighthouder te vermelden.
Evenals de auteursrechthebbende, dus de naam van een natuurlijk persoon, of rechtspersoon.
Een website, of een niet officieel bedrijf, of een fictieve naam, kan geen juridische rechthebbende zijn.
Stel je werkt bij een staal bedrijf>
Je werkgever komt bij je met de vraag of je foto’s wil maken voor de website van het personeel.
In z’n geval, ben jij de auteursrechthebbende, maar over de copyrights weer niet.
Dat ligt dan weer bij de opdrachtgever in dit geval je baas, zelf kun je verder niets meer met die foto’s.
Ook het voeren van een © onder jou naam, mag dan ook niet, we spreken dan ook over een arbeidsrechtelijke relatie.

Werken met licenties

Als je met een opdrachtgever heb afgesproken om te gaan werken met licenties over het gebruik van foto’s, kunnen daar nog al wat nadelen aan kleven.
Denk bijvoorbeeld aan een termijn dat deze foto’s mogen worden gebruikt, het volume, dus het aantal keren dat de foto afgedrukt mag worden.
En misschien nog wel het belangrijkste, het doel waar het voor gebruikt mag gaan worden.
Gelukkig is het werken met licenties meer uitzondering dan regel, en zijn deze niet overdraagbaar.
Natuurlijk kan het werken met licenties ook voordelen bieden.
Zo kun je een exclusiviteit regelen over het gebruik van de foto’s, hiermee zal de opdrachtgever wel dieper in de buidel moeten tasten.
Na de afloop van de licentie, ben je in principe vrij, om de foto’s zelf ook te gebruiken.

Beschermende werken fotograferen

Het klink raar, maar als je een foto maakt van een beeld, dien je eerst toestemming te vragen, of dat wel mag.
Vergeet niet dat de beeldhouwer de copyrights heeft en het auteursrecht.
Overigens dient het beeld wel prominent in beeld te staan, en niet op de achtergrond als je je baby fotografeert.
Logo’s van bedrijven, bijvoorbeeld in de supermarkt bij de hagelslag, of van auto’s, gebouwen rusten copyrights.

Dieren fotograferen

Oke, in de wet staat hier niets over vermeld, en je kunt jezelf dus afvragen of een koe ook recht heeft op het portretrecht.
Het zijn immers geen rechtspersonen of natuurlijke personen, toch is het wel netjes, en het toont ook enig fatsoen.
Dat als je de hond van de buurman op de foto wilt zetten, dat je even vraagt of het mag.

Naburige rechten

Als fotograaf heb je er eigenlijk niet zo vaak mee te maken, toch vermeld ik het, want echt uitgesloten is het ook niet.
Want stel, je heb een fotoshoot met een prachtig model, en dit model wordt door de visagiste eens lekker in de watten gelegd.
En maakt het model nog mooier dan het model al was, dan is dat het kunstwerk van de visagiste.
Zodra de foto is gemaakt, en deze wordt gepubliceerd waarmee geld zou worden verdiend, zou de visagiste dus aanspraak kunnen maken op het auteursrecht.
Het is dan ook raadzaam om vooraf het een en ander over een vergoeding af te spreken en op papier te zetten.